IKASKETA BIDAIAK

Gaur dela berrogeita bat urte Londresera heldu ginen, unibertsitate-ikasketak amaitzera gindoazen ESTE-ko XII. promoziokoak. Apirilak 8 zen eta hogeita bost bat lagun Ingalaterrako hiriburuari goitik beherako errepasotxo bat egitera prestatzen ari ginen. Asmoa minimotan geratu zen, jakina, Londres oso gauza serioa baita eta gu, gizagaixo gordin samarrok, ez geunden prestatuta mundu hark eskaintzen zuen guztirako. 

Tarbesen sartu ginen hegazkin kaskar batera, geneukan aurrekontuaren araberakoa, of course, eta Londreseko bigarren mailako aireportu batean hartu genuen lur. Larunbata zen. BBC telebista "Grand National" zaldi lasterketa ematen ari zen. Hotelera iritsi bezain pronto gutariko bakoitzak aldez aurretik zeukan egitaraua betetzeari ekin zion. 

Grateful Dead, 1972an, Londreseko Wenbley Arenan

Londres zen orduko gazteen lilura, helburu majikoa. Batzuek turismo merkea egiteaz gain, egun haiek gure buruak garaiko musikaz  betetzeko aprobetxatu genituen. Modako  zenbait abeslari, talde mitiko eta musikalekin disfrutatu genuen, ordura arte inoiz ez bezala. Guretzat mundu hura ahokada freskoa zen, Euskal Herrian inondik ere aurkitu ezin genuena. 

Orain europar unibertsitate-gazte askorentzat  Kataluniako itsasbazterreko zenbait herri ei dira jomuga ikasketa-bidaia  xelebreak burutzeko (beti ikasten da bidaietan) Eta  saldoka agertzen dira  egun batzuk topera emateko asmoz. Gu 1972an bezalaxe, bidaia tipo merke eta erosotasun gutxiko horietako batean heltzen dira gaurko neska-mutil horiek. Poltsikoan ere diru asko ez dakarte, guk Londresera eraman ez genuen moduan. Honaino, beraz, bide paralelo edo antzerakoak ditugu orduko eta oraingoa.  Baina badirudi asti-ematerako enfokea aldatu dela gure eta oraingo kataluniazale horien artean, ikasketa-bidaia kontzeptutik hasita. 

Nolanahi ere, gazte guztiak ez ditugu, zorionez, horien modukoak eta ez dira medioetan irteten. Gu atera ez ginen bezala. Inoiz inon ez da publikatu, gaurkoaren gisako egun batean – duela berrogeita bat urte!- ikasketa bidaiari ekin geniola. Normaltasuna anonimoa da.

IRABAZLEA NAIZ!

ESTEko XII Promozioko ikaskideei eskainia

Oraindik ere arraro samarra egiten zait, eguneko tarterik luzeenak zuzeneko produktibitaterik gabeko ekintzei eskaintzea. Produktibitatea, neurri ekonomikotan ulertuta, jakina.

Duela berrogei urte unibertsitatea utzi genuen  lagunon arteko bilera antolatzea izan da, azken hilabeteotan denbora dezente eraman didan betebeharretako bat. Hori gozada! Baina aitortu behar dut, ia-ia lau hamarkadaren luzerako bizitza profesionalean eraman behar izan dudan zorroztasunari iseka nenbilkiola iruditzen zitzaidala batzuetan, goizeko edo arratsaldeko edozein ordutan gure ospakizun-eguneko bazkariaren menuari edota urlia ekitaldira gonbidatzeko ardurari eskaintzen bainien arreta. Eta norabide guztietara begiratzen nuen, zelatan egon zitekeen norbaitek jokoz kanpo harrapatuko ote ninduen beldur. Noraezeko unetxo baten ostean, ordea, klase pasiboetako kide zoriontsua naizela gogoratzeak lasaitasuna ahalbideratzen zidan, eta sentsazio erakargarria berreskuratuta, ospakizuneko argazkirako luzituko genituen aurreko mantalen kolorea aukeratzeari eskaintzen nion beste tartetxo bat, gustura.

Adin marratik aurrera egitean bizimodua zeharo aldatu zaigula egiaztatzeak sentsazio kontrajarriak ekartzen dizkigu. Alde batetik, itzuliko ez zaigun mundu baten oroitzapen ozpina. Bestetik, askatasunetik hauta daitekeen eginkizunaren erakartasun goxoa. Eta nire kasuan, bederen, balantzak beti jotzen du ezezagunaren alde, bilakuntza jarraikiak amaierarik ez duela jakitun. Irabazle ateratzen naiz, beraz.

ETAren DESAGERPENAREN AURREAN

Oraingoan badirudi baietz, azkenik Euskal Herriaren gizartea aske gera daitekeela ETAren bortizkeriatik. Horrela adierazten dute erakusleek eta euskaldunok inoiz baino itxaropentsuago gaude, datorkeen eszenategi politiko berria dela-eta.

ETAren zigorrak hezur mamietaraino astindu du gure gizartea. Eta biolentziaren gora beheretatik ez da inor salbatu. Denok dugu norbait balantze makabroaren aktibo edo pasiboan eta berrogeita hamar urteren ondoren horrek guztiak adierazi duena objektiboki ikertuko balitz den-denok etorri beharko genuke bat, Euskal Herriaren historiako tarterik beltzenetakoa izan dela aitortzean.

Duela berrogeita lau urte ikaskide izan nuen lagun batekin mintzatzen ari nintzen lehengoan, ETAren itzalak gure promozioan utzitako intzidentziaz. Ahoa bete hortz geratu nintzen, modu batean edo bestean bortizkeriak lagatako arrastoaren tamainarekin. Ikaragarria izan da, eta denboraren poderioz pertzepzioaren gaitasuna kamustu egiten delako, nonbait, erdi lausotua nuen hain emaitza iluna. Eta lagunari agindu nion gogorapen-ariketa bat burutuko nuela, gertaerak behintzat zeharo ahaztuta gera ez dakizkigun.

Eduardo Moreno “Pertur” eta Santi Oleaga, biak erailak. Jose Luis Arrasate, bahituta eta ondorioz gaixotua... heriotza ekarri ziona. Horiexek izen propio ez-anonimoak. Hiruak Euskal Herriko semeak, beste edozeinen modukoak. Beren senitartekoek ezingo dute jasandako galera bete.

Baditugu, euren aita/aitaginarreba/anaia/koinatu/... ETAren balek erailda suertatu direnak. Baditugu euren sentimenduz kontra Euskal Herritik kanpo alde egin behar izan dutenak ere. Badira, nola ez!, euren negozioa lehergailuek zeharo birrinduta ikusi dutenak. Eta badira bakean utz zitzaten dirua mahai gainean jarri behar izan zutenak ere. Horiek sufritzaile anonimoak dira, beldurra eta... nazka gainetik uxatu ezinik daudelarik, gure gizartearen balizko normalizaziotik ezer gutxi espero dutenak.

Zenbakitara eramanda, berrogei lagunetako kolektibo batean hamabostek ETAren hatzaparra zuzenean pairatu dute, ezintasunean eta isiltasunean.

Euskal Herriko zeru muga argiago agertzen ari den une hauetan, blogeko nire txoko apal honetatik gogoeta txiki bat egin nahi izan dut, nola edo hala irrazionaltasunaren bortizkeria jasan zuten ESTEko XII. Promozioko nire lagunengatik.

Eta desagertutako Eduardo Moreno Bergaretxe "Pertur"en abesti bat entzutera gonbidatzen zaituztet: http://www.youtube.com/watch?v=h40uK7GS0Ww