BILATU

Filosofia etiketadun mezuak erakusten. Erakutsi mezu guztiak
Filosofia etiketadun mezuak erakusten. Erakutsi mezu guztiak

azaroa 16, 2020

FILOSOFIAREN ALDE


 
“Filosofiako apunteak” titulatu nuen, gazteleraz, 1966an Gasteizko Institutuan Don Juan Ruiz de Escudero apaizak irakasten zigun gaiaren daturik interesgarriekin betetako koadernoa. Berrogeita hamalau urte geroago berreskuratu dut koaderno hura eta gozatu egin dut berrirakurtzean. Ez dakit plazera piztu didan mende erdi pasatuxeko distantzia gainditu dudala frogatzeak ala hamazazpi urteko mukizu batek apunte haiek jasotzean zerakutsan inozotasunak. Agian biak izan dira eragileak.

Platon, Aristoteles, Sokrates... ageri dira lerro haietan irakaslearen aipuetara, batzuetan nik izkiriatutako kontzeptu ez oso ongi ulertuekin ala Don Juanen erlijio-moralak itxuraldatutako hitzekin mugatuta. Eta irribarretxoa loratu zait koadernoaren orrietan berriz murgil egitean, filosofia ez dela zientzia zehatza ostera geratu baitzait garbi. Peripatetikoak eta sokratikoak ez zihoazen bide bertsutik, nahiz eta bi korronteek gizakiaren zoriontasuna predikatzen zuten, eta Platonen maitasun platonikoak ez zeukan zerikusirik sexu grinarekin, nire hamazazpi urrun haietan alderantziz pentsa nezakeen arren.

Nolanahi ere, gauza batez nago konbentzituta: filosofia ez litzateke inoiz baztertu behar ikasketa-plangintza orokorretatik. Zientzia zehatzetan ez bezala, filosofiarekin erlatibizatzeko eremu zabala irekitzen zaigu eta aukera horretan datza, finean, bizitza bera.

Argazkia: Ekain

urtarrila 06, 2014

FILOSOFIA? ZERTARAKO?



"Baina zer dakite filosofoek bizitzari buruz? Beti filosofatzen ari dira-eta..." Horixe  aurpegiratzen dio "Galderak" deritzan antzezlanaren protagonistak bere buruari, filosofiaren ontasunak zalantzan jarririk. Gutxi gora behera, PPko zenbait politiko burutsuk egin bide dutenaren antzera, filosofia ikasgaia ikasketa plangintzetatik erauzi baitute, pultsuan batere ikararik nabarmendu gabe.

Filosofiak galderak planteatzera gonbidatzen gaitu. Aberastu egiten du  berezko gure izaera zalantza eta kezken bitartez. Eta erantzunik ez duten itaunak behin eta berriz formulatzeak buru-atrofiari bizkar ematea ahalbidetzen du, hainbeste zabor eta merkantilismo itogarriaren zurrunbiloan erdi galduta gabiltzan bitartean.

Giza izpiritua desagerrarazten ari den miseria neoliberalak helburu garbia du: gizartearen kontzientzia askea ezabatzea. Eta horretarako, jakina, arriskutsutzat dituzte pentsatzen laguntzen diguten lanabesak oro. Gure pobretasun kulturalean gero eta pariagoak segi dezagun ahalegin guztiak gutxi dira politiko oro zanpatzaile horientzat. Pobre eta otzanak nahi gaituzte, erreakziorako gaitasunik gabeko panpina tristeak. Eta euren gurutzada partikularrean eskolatik hasteak  bidea errazten die kultura borrero horiei.

Kontzientzia kritiko apur bat geratzen zaigun bitartean, ordea, geuri ere dagokigu kontrako saiakuntzari eragitea. Gizartearen garapena ez datza bakarrik zorioneko I+G+B hirukotean. Makina hutsak izango ez bagara, noski.

Argazkia: Tere Anda