DESAGERRARAZ DEZAGUN GIZA-EHIZA

 

Autobusean egin berri dudan bidaia luzeetako batean liburu batekin entretenitu nintzen, liburutegian hamarkada batzuk eman arren, inoiz irakurri gabe nuena. Zortzi orduz lagun izango nuen irakurketa aukeratzera liburu-apaletara jo nuenean, Albert Mahuciet (1954) frantsesaren   "Afrikako ehiza-istorioak"  tituluarekin egin nuen topo. Liburu hartaz ez nuen ezertxo ere gogoratzen, eta erabaki nuen hura izango zela nire autobus-bidaian nirekin eramango nuen irakurgaia.

Zaila da kalibratzea nola aldatu den mundua behatzeko erabiltzen dugun ikuspegia, ume gineneko talaiatik kalibratzen genuenarekin eta hari buruzko zirkunstantziekin konparatuta. Nire garaikideetako inork ez dit ukatuko mota guztietako animalia basatien ehizaldi izugarriak agertzen ziren "publiko guztiei onartutako" film-proiekzio ugaritan parte hartu izana. Eta gu pantaila aurrean txaloka, zerbitzatzen zitzaizkigun basakeriekin gozatuz. Gaur egun, planetako oreka naturalak izan behar duenarekin bat datorren kontzientzia helduagoa da. Ingurumen-hezkuntzak errespetu handiagoa eragin digu animaliak eta landareekiko.

Mahucieten liburua iragan baten isla da. Eta zorionez mundua aldatu egin da bizitza basatia deitzen dugunaren aldean, nahiz eta bidean ezin konta ahala espezie akabatu ditugun. Orain gure hurkoei buruzko ikuspegia aldatzea geratzen zaigu... gizakiok osatzen dugun espezie bakarrarekin amaitu baino lehen. Desagerraraz dezagun giza-ehiza.

Argazkia:  « Afrikako ehiza-istorioak » liburutik

KONTRAESANA GARA

Kontraesanen artean bizitzera ohituta dago gizakia. Ez da ezer berri gure artean teorikoki defendatutako jarrera praktikan kontzienteki hausten dugula. Ez gara ehuneko ehunean koherente gure postulatuekin eta bizitza bera kontraesana dela aldarrikatzen duen baieztapenetik oso hurbil gaudela frogatzen da behin eta berriz. Geu gara hori .

Uste dut egungo errealitatea aurreko adierazpenak inoiz iritsi ez diren maila batean jartzen ari dela. Kontraesan etengabe eta arriskutsuan bizi gara, eta halako egoera baten ertz zorrotzek hain distantzia laburrean igarotzean, gutxien uste dugula erdibi gaitzakete, oharkabez.

Monedero, Errejon kasuak -gure artean aireratuenak aipatzearren- Alice Weidel Alemaniako eskuin muturreko hautagaiarena, Elon Muskenen alabaren ingurukoa, Milei motozerradun iruzurtiarena, Trump kalifikaezinarena, egun batean zerbait asmatzen duena, hurrengo egunean mehatxatzen diguna, hurrengo egunean zoriondu eta abar. Elizako ataletan edo/eta gainerako hilkorron bizitza arruntean ez sartzeagatik, noski.

Norberaren kontraesana gure ingurukoenei gehitzen badiegu, ondorio bakar batera iristen gara, hots, bizitza bera kontrajartzen dela uneoro.

Argazkia: Ekain

ATZERATU DEZAGUN AZKEN TRENA

 

Batzuk datoz eta beste batzuk joan egiten dira. Batzuk erortzen dira, beste batzuk altxatzen diren bitartean. Eta gurpila ez da gelditzen. Konponduta egongo ginateke egunen batean ibiltzeari utziko balio! Ezezaguneko erresumara  garamatzan trenaren joateari azkena emango litzaioke. Geltokirik gabeko trena, jangelarik gabea, plataforma ilun batetik bidaiariei gozokiak eskaintzen dizkien saltzailerik gabeko trena. Bere bidetik ateratzen  gizakiok saiatu arren bira egiten jarraitzen duen eta jarraituko duen trena, gutariko bakoitzarekin bidaiari gisa.

Konponbiderik ez dugula pentsatzeko arrazoi ugari daude. Eta ziurrenik gure espeziea geure erruz desagertuko da. Baina ez da egia txikiagoa herentzia genetikoan itxaropen dosia eman zaigula, martxarako ezinbesteko elementua, hain zuzen. Eta horri heldu behar diogu, beldurrik gabe, bizitzaren txinpartari eutsiko badiogu. Inork ez gaitu ezkor izatera behartzen, beraz, eman diezaiogun aukera berri bat unibertsoan gure kokaleku den hauts puntu honen etorkizunari. Amaiera sumatzen dugu baina oraindik azken trenaren irteera atzeratzeko denbora dugu.

Argazkia: Zuriñe

PROMESARIK GABE

Behar dugu elkarrekiko begirunea, baina ez dakit non saltzen duten hori; behar dugu lasaitasuna, baina ez dut ikusten inon erakusten denik bide horren ontasuna. Behar dugu gutxieneko gizarte kohesioa... eta horren oinarria zeharo hautsita dago. Daukagun kaskarkeriaren ondorioz etorkizunerako begirada lausotu egin da, eta iragarpenek ez dute eszenategia antzematen...

Inork nire aurreko hitzetan izpiritu ilun bat ikusten badu, ez dabil zuzen. Gerta daiteke, eta gertatzen da, egunero kontenplatzen duguna bezalako hainbeste zentzugabekeriaren aurrean, itxaropen alaiak islatzen lezakeen argazkirik egin ahal ez izatea. Hain da zaila! Baina sakonean berdin zait. Nire mundua bizitzen saiatzen naiz, neure pozekin eta etsipenekin, izan ere horietatik ekin diezaioket nire inguruari. Eta saiatzen naiz haiek gainezka egin ez nazaten, itsu ez nazaten. Nire esperientzia-mugetan sartzen dira eta horregatik normal jokatzen dut, ezagutzen dudanaren arabera eta eskura dezakedanaren arabera.

Bihoaz pikutara inoren promesak eta gomendioak. Nik ere ez ditut egiten.

Argazkia: Tere Anda

HATZAPARRETATIK ALDE EGIN GURAN

 

Diotenez, hiper modernizatutako gizarte batean ez dago,  edozein alderditan teknologia kontrolik gabe sartzearen aurrean imintzio txar egiterik. Ezinezkoa da, antza denez, adimen artifiziala deritzonaren bizkar gainean zamalkatzeko tentazioari ez heltzea, eta, hala ere, nora eraman gaitzakeen ez jakiteak izutu egiten gaitu. Badakigu lur izeneko planeta hau nekez salba daitekeela giza eboluzioari buruzko tratatuetan inoiz erregistratu ez den hekatonbe batetik. Ezezagunaren aurrean begiak ixten dituen animalia espezie bakarra gara. Gurea ez da ausartzen horri aurre egiten bere indar ulerkor eta otzanarekin. Eta etengabeko mugimendu zurrunbilotsuan galtzen da.

Saiatzen gara kanporantz burutsuak garela ematen, eta huts egiten dugu gure jokabidean akatsak bilatzeko barne-murgiltzean. Bakardadeak asaldatzen gaitu eta zarataren aldeko apustua egiten dugu, gure kontzientziarekiko erronkaren erantzuna bertan aurkituko dugulakoan. Gaindituko al dugu lehen erasoa? Edo hobeto izango al da, on materialik ez dakarren abentura oro ezabatzea?

Dena bost axola zaidala esan nahi nuke, ez nagoela prest geratzen zaidan apurra inork pipermindu diezadan. Baina ezin dut. Kontzientea naiz hartutako konpromisoari ez eusteak amorru handiagoa sortzen duela hura onartzeak baino, nahiz eta oso nekagarria eta bihurria den. Eta horretan ari naiz. Hatzapar itotzaileetatik alde egiteko guran.

Argazkia: JMVM