URREA, URA ETA...

Diotenez, urrea eta ura izango dira datozen hamarkadetan ondasun materialik preziatuenak eta bilatuenak. Besteengan konfiantza jartzea ariketa ezinaren hurrena bilakatu dugun mundu honetan, bi ondasun horien aldeko borroka krudela eta beldurgarria izango da. Ezin dugu imajinatu ere egin zenbateraino iritsiko den gizateria harrapakin horiek bereganatzeko, eta horrek aberastasun gehiago esan nahi izango du gutxi batzuentzat eta miseria gehiengoarentzat. Horixe da gizateriaren norabidea, gaur egungo pentsalari ospetsuenetako batzuen arabera.

Hala ere, arreta piztu dit balio-maila imajinaezinak lortuko dituela iragartzen duten hirugarren ondasun bat, gure gizarte honek inolako kontsideraziorik gabe mespretxatu duena: isiltasuna. Eta pixka bat hausnartzera eraman nau horrek, gure eguneroko bizitzan txertatutako zaratak inguratuta nagoela, barne gortasuna nabaritzen ere ez duguna, harrabotsa gure DNAren parte bihurtu delako.

Zorabiatu egiten gara gure garunak ez badu soinu-kutsadura detektatzen. Ezin dugu jasan denbora luzez gela isolatu batean irautea. Eta hau guztia aukeratu dugun edo handitzen utzi dugun bizikidetza motaren emaitza da, besterik gabe.

Horra hor bihar etziko hiruangelu preziatua: ura, urrea eta isiltasuna.

Eta argi biluzian ikusi nuen

Hamar mila pertsona, agian gehiago

Jendea hitz egin gabe hitz egiten

Jendea aditu gabe entzuten.

Jendea ahotsek inoiz partekatzen ez dituzten abestiak idazten.

Eta inork ez zuen ausartzen

isiltasunaren soinua asaldatzen.

ESKUTITZ HARRIGARRIA

 ELEIZALDE

  MADINABEITIA         

                                                                    

Hainbat arrazoirengatik nire artxiboan dauden, euskal kulturako pertsonaiek idatzitako ehunka gutun originalen artean, harrigarrizko arreta beti piztu didan bat dago, eta ezin diot eutsi publiko egiteari, protagonistak duela mende bat baino gehiago hil baitziren.                                   

Luis de Eleizalde Bergarako euskaltzale ospetsuak 1922an Jose Madinabeitia Oñatiko mediku eta politiko sozialistari bidali ziona da aipatzen dudana. Biak Bilbon bizi ziren ordurako, eta etxetik etxera zuzenean igorri zuen bergararrak gutuna. Irakur dezagun hura eta nork bere ondorioak atera ditzala.

“Sr. D. José de Madinabeitia. Muy querido amigo. Ahí van unas líneas, de cama a cama.

Me han dicho (pregunto por usted siempre que puedo saber algo) que está usted algo peor. También yo voy ablandándome cada vez más, de modo que por el momento vamos en pleno sincronismo.

Póngase usted entero y confiadamente en manos de Dios; una gran paz le envolverá y le mecerá a usted como una madre a su hijito. Lo digo por experiencia.

Le abraza su más que nunca afecto amigo, que espera encontrarle allá.  Luis de Eleizalde.

31 diciembre 1922”

Diodan,  Madinabeitia 1923ko urtarrilaren 2an hil zela, 52 urterekin eta Eleizalde urte bereko uztailaren 24an, 45ekin, 

Argazkiak: Wikipedia eta JMVM

ASUN , MAITE ZAITUGU - TE QUEREMOS ASUN

Kaixo Asun!

Lerro hauek idatzi nahi dizkizut berriro ere zurekiko nire maitasuna adierazteko. Eta ez dakit nola hasi. Duela hamabi urte gure bideak gurutzatu zirenean, bihotz-bihotzez esan nizun: "Zein pena lehenago zu ez ezagutzea!". Denbora gutxi honetan, izugarri zorte ona izan dut, bizipen ugari eta zenbait sekretu partekatu baititut zurekin. Hor geratzen dira, betiko.

Bizitzako zure helburua bete duzula argi zenuen alde egitean, merezi izan duela bizitzeak, modu eta aldi guztietan. Ezezagun aldera abiatu zara, asko-asko ginen maite zintugunontzako maitasunez gainezka motxila zeneramala.

Eskuan ageri duzun eskularru erraldoi horrek ezin izango du 
inoiz besteei emateko izan duzun gaitasun bikaina batu. Horrekin jantzita atera nahi izan zenuen argazkia, eta ez dakit kontziente zinen zure bizitza laburbiltzen zuen irudia utziko zenigula: leialtasuna eta xalotasuna. Zure koloreekiko leiala, zure lagunekiko. Xalotasuna eta heldutasuna, zure eguneroko eta etengabeko gizarte-jardueretan.

Esaten nizun, Asun, ez nekiela nola hasi gutun labur hau. Ziur nuena zen baieztapen xehe batekin amaituko nuela: MAITE ZAITUGU.

Berriz elkartu arte!

Hola Asun,

Quiero escribirte estas cortas líneas para volver a declararte
mi cariño. Y no sé cómo comenzar. Cuando nuestros caminos se encontraron hace doce años te dije algo que me salió del corazón: !qué pena no haberte conocido antes! En este periodo corto de tiempo he tenido la inmensa suerte de haber compartido contigo experiencias y algún que otro secreto. Ahí quedan, para siempre.

Te has ido con la idea clara de que has cumplido con la vida, de que ha merecido la pena disfrutarla, en todas las direcciones y sentidos. Has partido hacia lo desconocido con tu mochila plena de de amor para los que te queríamos, que éramos legión.

Ese enorme guante que luces en tu mano nunca podrá  abarcar toda tu espléndida capacidad de darte al prójimo. Quisiste retratarte con él, no sé si consciente de que ibas a dejarnos una instantánea que resumía lo que ha sido tu vida: fidelidad y sencillez. Fiel a tus colores, a tus amigos. Sencillez y madurez, en tus diarios y constantes quehaceres sociales.

Te decía, Asun, que no sabía cómo empezar esta breve misiva. Lo que tenía claro es que iba a concluirla con un sencillo, TE QUEREMOS.

¡Hasta el reencuentro!

Argazkiak: gasteiz hoy, JMVM

EDUARDO, JARRAITU IDAZTEN!

 

Bizitza bira eta bueltaz betetako bidea da, uneoro eszenatoki berriak eskaintzen dituena eta, une batzuetan, gure patuan eragina izan zuten bizipen asko ezkutatzen dituena. Eta gertatzen da, noizean behin, zerbait agertzen dela zure barnera biltzen zaituena eta sentimendu alaiak esnarazten dizkizuna.

Nire lagun eta Gasteizko Institutuko ikaskide ohi Eduardo Madinaveitiak idatzitako "Y al final... el miedo" liburua irakurri berri dut, hark eskaini eta bidalia. Aire fresko bat bezala izan da miasma eta ustelkeriaz betetako eguneroko eszenategi honetan. Ordu batzuetan, bere gorabehera txiki guztiekin, bizitzak merezi duela sinestarazten duen sentsazio gozagarria piztu da nigan. Itxaropenezko abestia den testu bat sortu du Eduardo lagunak, izenburuak bestela pentsatzera eraman gaitzakeen arren.

Eta hasieran aipatu dudan bide zigizagatsuaren kontua da 17 urterekin Eduardorekin kontaktua galdu nuela, bizitzaren ibaiaren beste bihurgune batean gure bideak banandu zirenean... eta mende erdi baino gehiago igaro arte ez genuen elkarren berri izan. Ez dakit zer gertatuko zen bion arteko harremanak gure gaztetasun urrunetik bizirik iraun izan balu. Ziur ez niokeen eskertuko, orain egiten dudan bezala, bere literatur eskaintza askean hain ausarta aritu izana. Jarraitu idazten, mutil!

UNAMUNO ERE EUSKALDUN

 

Euskararen mundura heldu nintzenetik hamaika sasilistraurekin egin dut topo, batzuk asmo onez jardun dutenak eta beste hainbatek euren teoria ortodoxoari atxikiak, hizkuntzaren baitan esparru itxiak sortzea, eraikitzea, prestatzea helburuarekin… mahai borobileko zaldunen eginkizuna izango balitz bezala. Azken horiei eskaini nahi diet beheko lerroalde parea, azpimarratuz heterodoxia aktibo eragiletik gehiago espero dudala profeta tronpetari merkeengandik baino.

“… Orretxegatik, gizona, Etsai gogorrenak ere, “euskotar borondate oneko” diranean, andik emendik arrazoi damaigutela probatzeko. Ontan edo artan zurekintxe ez pentsatzeak barru-barruko euskaltasuna ukatzen ez dula beingoz jakiñarazteko, jakiñarazi ta, bearrik, ondo gogoan jasoarazi, bestela neu ere zurekin integrismo ortan bat ez natorren ezkero ezpainintzake billatuko euskaldun. Euskaltasun Osoa, ez zuk eta ez nik, baizik guziok osatzen duguna dalako, guziok balinbaite, norgere egi ta on apurñoz.

Berebat Euskalerriagatik ere, Euskalerria abertzaleontxo ori bakarrik eztalako, gutxiago euskaltzale ontxoa bakarrik eztare eliz-gizonen ori bakarrik. Gure Euskalerri Egiazko Bakarra guzion artean kopurutzen duguna dalako; abertzaleek eta karlistek, liberalek eta komunistek, Españi-zale naiz Prantzi-zaleek, katolikoek naiz bestelakoek, ondrauek naiz lapur likitx eta gañerakoek, euskera zaleek eta erderaz jarduleek, zuk bezala pentsatzen dutenek eta ez dutenek; ta beraz, oien artean baita Unamunok ere… kopurutzen eta ezur-mamitzen duguna dalako naitaez”

“Unamuno eta gu” saiakeraren “Suzmoz letozkenei” lemapeko  hitzaurretik hartuta,  1956an Salbatore Mitxelena “Abendats” idazle trebe eta ausartak (argazkikoa) “Euzko Gogoa” aldizkarian argitaratu zuena.

EZ DUT DENBORA ALPERRIK GALDU NAHI

Ez nau interesatzen Florentinoren ospeak ezta Donalden aldakortekeriak ere, biek ahalegin guztiak egiten baitituzte era gorrotagarri eta mespretxagarriz mantentzen duten boterean iraunarazteko, inguruko bataz besteko intelektual mailak uler lezakeenaren gainetik. Ez zait axola herrialdeko eskuin muturreko egunkari amorratuenaren erredakzio-taldeak ustezko oposizioko buruzagia erasotzen badu.

Pentsatzen dut —eta gure gurasoek bizitza eman zigutenean guretzat hautatu zuten malko-haran honetan ausardia pixka bat behar da pentsatzen hasteko- abagune izanez gero gehiago interesatzen zaidala aldez aurretik iragarritako nire portaleko bileratik isilpean ihes egitea, eskailerakoen presidentea naizen arren.

Ez dakit honaino iritsi den irakurle gizajoa konturatu den, aurreko lerrokadarekin adierazi nahi nuena Arabako katolikoei nire dolumin sakonenak bidaltzea zela, beren arimen zerbitzurako dituzten artzainen taldea gutxiesten eta iraintzen duen pertsonaia bat gotzain gisa izateagatik. Erromako Elizaren zerbitzari ohi bezala ezer egin ezin dudanez, beste aldera begiratuko dut. Florentino, Donald, Pedro, Isabel eta abarrekin egiten ari naizen gauza bera, ez bainaute batere interesatzen.

Ez dut gero eta urriagoa dudan denbora alferrik galdu nahi.

Argazkia: Ekain

GARAIKOETXEA, ARRANTZALEKIDEA

Ezagutzen nautenek badakite nire aisialdietako ordu asko kainabera bat eskuetan ematen ditudala. Ordu goxoak bizi izan ditut arrantzan, nahiz eta sarritan esku hutsik etxeratu. Arrantzalearen helburua - nire kasuan, behintzat- ez da arraina, barne bakeari aukera ematea baino. Eta horretan inoiz ez dut zularik egin.

Kainabera eta gainerako tresnekin pilatutako eskarmentua zela eta, 1988an liburuxka bat idatzi eta argitaratu nuen: Amuarrantza. Eta libururako lankide maitagarri bat izan nuen, nirekin Uribarri Ganboako uretan orduak eman zituen beste arrantzale iaio batena: Karlos Garaikoetxea lehendakaria, Ajuria Enea jauregitik 1980-84 aldiko arratsalde batzuetan nire txaluparaino jauzi egiten zuena,  bere zaletasunaz gozatzeko gogoz. Eta liburua idaztea otu zitzaidanean aukerakoa iruditu zitzaidan sarrera idatz ziezadan.

Behean jarri dut Lehendakariaren idazkia, euskaraz egina. Lehen aldiz irakurri nuenetik harrapatu ninduten bere sentsibilitateak... eta euskara erabiltzeko trebetasunak.

Bitez lerro hauek, berriz ere nire miresmen publikoa aurkezteko, Lehendakart handia izan zen adiskide arrantzalearentzat.

 ====.====

Quienes me conocen saben que paso gran parte de mi tiempo libre con una caña de pescar en la mano. Han sido muchas horas felices pescando, aunque a menudo haya regresado a casa con las cesta vacía. El objetivo del pescador —al menos en mi caso— no es el pez, sino encontrar la paz interior. Y siempre he conseguido ese premio

Gracias a la experiencia acumulada con la caña y otras herramientas, en 1988 escribí y publiqué el libro “Amuarrantza” (pesca de la trucha). Y tuve un colaborador extraordinario para el libro, otro pescador experimentado que pasó horas conmigo en las aguas de Ullíbarri Ganboa: el Lehendakari Karlos Garaikoetxea, quien algunas tardes de entre 1980 y 1984 cambiaba el Palacio de Ajuria Enea por mi txalupa, deseoso de disfrutar de su afición. Y cuando decidí escribir el libro, pensé que sería una buena idea que él escribiera el prólogo. Y aceptó gustoso.

Traigo aquel texto del Lehendakari, escrito en euskera. Desde la primera vez que lo leí, me cautivaron su sensibilidad... y la habilidad de Garaikoetxea con el euskera.

Sirvan estas líneas para expresar una vez más mi admiración pública por el Lehendakari recién fallecido, gran amigo pescador.