ASTE SANTUKO ATARTEAN

Gaur zortzi amaituko den aste bat hasten dugu, agertoki berean gure gizartean elkarren kontrako bi errealitate daudela erakusteko balio duena. Gizonek eta emakumeek jarrera kontrajarriak mantendu ditzakegu, normaltasun osoz.

Aste Santuak elkarren kontrako erreakzioak pizten ditu, tradizioa nagusi den eta hutsala sakrifikatzeko prest ez gauden gizarte batean. Badirudi jendeak, bizirauteko, gure existentzia osatzen duten kontrako poloak aintzakotzat hartu behar dituela. Eta Aste Santuak, gero eta ingurune laikoago batean ulertzen zaila den bere erritualarekin, polo horiek adierazten ditu, elkarbizitzen ditu. Ezin duzu hau ulertu animalia kontraesankorrak, agian -gainera- nortasun bikoitzaz hornituta garela sinetsi gabe. Agerikoa da gaur hasten den astea ezin dela ulertu bere alderdi soziologikoa kontuan hartu gabe, alderdi erlijioso hutsetik haratago, aldiz, diodan bezala, gero eta artifizialagoa.

Behin irakurri nuen Aste Santuaren egungo garapena kaleko ospakizun gisa -ez dut erlijio ospakizun idatzi- homogeneizazioaren, identitatearen hauslearen aurkakoa dela. Ados nago globalizazioak deserrotzea ekarri duela, eta datozen egunotan ohikoak diren manifestazio batek gurea gehiago baloratzeko aukera ematen duela. Ulertzea zailena iruditzen zaidana da, ordea, tradizioaren erakustaldiko parte-hartzaileak ziztu bizian alde egitea kasuan kasuko hondartzara, zibilizazio berriaren «zaratan eta bekatuan» murgiltzeko.

Argazkia: Deia

RAVI SHANKAR ASTE SANTUAN

Ravi Shankar

George Harrison beatle ohia izan zen Bangla Desh-en aldeko kontzertua antolatu zuena 1971an, lagun musikari pilo batekin. New Yorkeko Madison Square Gardenera milaka eta milaka pertsona bildu ziren, Harrison, Bob Dylan, Eric Clapton eta horien mailako beste artisten ekarpenaz gozatzeko. Gonbidatu berezi bat Ravi Shankar zitara jole indiarra izan zen.  Beatles bere oinetan izan zituen gizakume hura ekialdeko mistizismoaren eredu artistikoa genuen orduan  eta Square Gardeneko eszenategira irtetean publikoak sekulako harrera beroa egin zion.  Lurrean eserita, Shankarrek lehen notak atera zizkion bere instrumentu gehienentzat ezezagunari eta entzuleek errespetu osoz jarraitu zuten maisuaren ekarpen txikia. Eta hain txikia, minutu inguru iraun baitzuen joaldiak. Amaitzerakoan txalo eta oihuek bete zuten esparru itxia. Hura eromena! Hain aldeko erreakzioaz jabetuta, indiarra publikoari zuzendu zitzaion harrituta: "Zitara afinatzea horrenbeste gustatu bazaizue, zer izango da kontzertuarekin!"

Anekdota hori behin eta berriz etorri zait burura iragan egunetan, telebista aparailuak zerbitzatu dizkigun aste santuko han eta hemengo prozesioetako espektakuluaren aurrean. Badirudi afinatzea dela pertsonalaren asmo bakarra. Kontzertua bere osotasunean ulertzea, barneratzea eta, zer esanik ez!, praktikara eramatea ariketa konplikatu eta astuna ei zaio.

LIBURUA, ADISKIDE HORI

Aste Santuko oporraldiak iritsi dira eta beraiekin batera gorputz eta gogoari atseden zibilizatua emateko ordua. Hori teorian bederen, askok eta askok justu kontrako bidea hartzen baitute, eta gorputzari astinketa ederra eskaini ostean intelektoa elikatzeko darabilten bitartekorik kuttunena telebista aparailua piztea da. Jakina, bi muturren artean badira beste aukera aunitz ere eta, adagio klasikoaren arabera, in medio virtus. 

Nik liburu batzuk sartuko ditut zakutoan. Ez dakit norantz zuzenduko ditudan nire urratsak. Baina garbi daukat ez naizela etxetik aterako atseden tarteak gustura ematen laguntzen didaten irakurgai aproposak hartu gabe. Lagun paregabeak dira liburuak, sekula dezepzionatzen ez zaituzten horietakoak. Zintzoak. Beti zure zain daudenak. 

Iragan asteko albistea izan da irakurleen portzentajea gero eta txikiagoa dela gure artean. Egia esateko, albiste zaharra dugu hori. Baditugu kanpo eta barne eragileak irakurleen murrizketan modu zuzenean intziditzen dutenak eta lehenekoekin ezer gutxi egin dezakegun arren, gutariko bakoitzarengan badira mekanismo ezkutuak irakurketarako interesa piztu dezaketenak. Gure baitan daude: bila ditzagun. 

Liburu bat irakurtzea izpiriturako oparia gerta daiteke, irakurgaiarekin asmatuz gero. Ikasi behar da irakurgai onak hautatzen. Lasai, ez da hain ariketa zaila. Liburuek mundu zoragarria gordetzen dute beren baitan eta hura deskubritzea abentura ahaztezina bihurtzen da.

http://www.fentmuntanyaiformacio.es

 

GARAI ZAILAK ELIZA KATOLIKOARENTZAT

Erramu Igandea igaro ondoren Aste Santuan sartuta gaude, bete-betean. Ireki da mundu katolikoaren egutegiko datarik adierazgarrienen atea eta askok tinko eutsiko diote euren sinesmenaren aginduak ospatzeari. Beste hainbatek, ordea, egutegiak aisiarako ahalbideratutako aukera soiltzat hartuko dituzte egun hauek. 

Eliza eta gizarte zibilaren arteko harremanak errealitate hertsiko erakusle indartsua ezagutu genuenok bakarrik esan dezakegu nola aldatu den aste santuaren adierazpena. Gainerako erakuspen erlijiosoen esanahia ezabatzear jartzeraino iritsi den bezalaxe, aste santua, oro har, opor aldi hutsa izatera igaro da. 

Ez da egia sinesmenaren amaiera  heltzear dagoenik gizartera.  Baina errealitatea dugu pentsamendu desakralizatuak toki zabala hartu duela gure artean, inoizko indarrik nabarmenarekin. Katolizismoak ez ditu bere piezak egoki mugitu eta partidak behin eta berriz galdu ditu azken mende erdian. Vaticano II. Kontzilioa aurrera pausua zitekeela uste izan zena aurki lurperatu zuten geroagoko Vaticanoko agintariek eta eliztarren etsipenak elizari bizkarra ematea ekarri zuen. 

Sinesmena (izpiritualismoa) -edo dena delakoa- barrundik eta ezelako kanpo eraginik gabe bizi behar da, egiazkoa izango bada. Erlijioak lanabes gisa erabil daitezke, helbururako plataforma lagungarri bezala.  Gertatzen dena da izpiritualitateak ez duela erlijioen beharrik. Eta desakralizazioak eremu zabalak irabazi baditu ere, horrek ez du esan nahi gizarteak introspekziorako gaitasuna galdu duenik. Egia da, dena den, kanpo faktore desbideragarri gehiegi ditugula inguruan,  barne hausnarketa oztopatzen dutenak. Eta elementu pizgarriren baten premia gero eta nabariagoa da, bide egokiaren bila lagun diezagun.   

 Giza-norbanakoaren izpiritualitatea erlijio guztien gainetik egon daitekeen arren, ez da egia txikiagoa erlijioaren egiturak mesedea ekar diezaiokeela gogoarentzako elikadura aproposaren bila dabilenari. Egun, ordea, oso urruti dago eliza katolikoa babes hori eskaini ahal izatetik. Lortuko al du etxe komuneko doktrina berri bat bilbatzea?