7 O'CLOCK NEWS…

 

Harritu egiten naiz jakitean oraindik jende askok uste duela gerrak armek irabazten dituztela. Ez dira pentsatzera jarri arma-industriaren atzean munduko desorekaren interesetan sustrai sakonak dituzten familia-klanetako kide diren pertsonak daudela.

Inondik ulertezina ez den Ukrainako gerra traketsaren ondorioz, funtsean Ipar Amerikako oinarri teknologiko baten gaineko ukitu txinatarrekin Iranen ekoiztutako drone kamikaze errusiarren existentzia ezagutu ahal izan dugu. Beraz, Maineko leku ilun batean hasten dena zibil ukrainarrak destripatzen amaitzen da, nazionalitate desberdinetako talde ekonomiko boteretsuen eskuetatik igaro ondoren. Betikoak aberasten, noski.

Eta albistegiek ere hurbilarazi digute, Ukrainako zerua zeharkatzen diren drone erraldoi horiei aurre egiteko AEBeko bitarteko sofistikatuak erabiltzen ari direla. Hots, Mainekoek lehenik Kiev bisitatu dute, ukraniarren etsaien kuarteletara merkatal-misioan bidaiatu aurretik. Betikoek kolkoak diruz betetzen jarraituko dute.

« ... Former Vice-President Richard Nixon says that unless there is a substantial increase in the present war effort in Vietnam, the U.S. should look forward to five more years of war. In a speech before the Convention of the Veterans of Foreign Wars in New York. Nixon also said opposition to the war in this country is the greatest single weapon working against the U.S.

 That's the 7 o'clock edition of the news. Good night.

Silent night

Holy night

All is calm

All is bright

Round young virgin mother and child

Holy infant so tender and mild

Sleep in heavenly peace, sleep in heavenly peace.

(Simon& Garfunkel. 7 O'clock News / Silent Night. 1966)

Argazkia: Ekain

KUTXABANK, ESPERANTZA ZAPUZTUA

Nire lehen harreman finantzeroa Aurrezki Kutxa batekin Unibertsitaterako diru-mailegu bat eskatu nuenean izan zen, 1966an. Ez dakit zenbat paper sinatu behar izan nuen Caja de Ahorros Provincial de Guipúzcoa-rekin, artean "creditos al honor" esaten zieten haietako bat eskuratu ahal izateko. Urteko 35.000 ziren eta nor beraren ohorea gutxi zelako nonbait bermatzaile pare baten babesa ere aurkeztu behar genuen. Karrera amaitu ondoren itzuli behar zen diru osoa gehi interesak, gure ohorea garbi utziko bagenuen.

Hamarkadetan joera berezia izan dut aurrezki kutxetarako, euskaldun gehienon antzera, eta eroso sentitu naiz tratuan. Kutxen edozein bulegotara sartzean, bazirudien etxeko luzapen batean geundela, nolabait esatearren, sendiaren diruak toki seguru batean zeudela iruditzen zitzaigun eta. Eurena ez zen bankuren hoztasun tipikoa eta gure funtsen ohiko kudeatzailearengan konfiantza osoa jartzen genuen.

Kutxen arteko harreman laukiak ere sinpatia pizten zuen gure izpiritu ameslarian. Eta batuko balira, euskal kutxa bakar bat sorraraziz? Nafarroakoa ere sisteman genuen, Federazio famatu hartako kidea baitzen beste hiruekin batera. Zertara itxaroten dugu euskaldunon Kutxa bakarra jaioarazteko? 

Baina gauzak okertzen joan ziren gu askoren txundidurako. Hain erreza zirudien prozesua nola arraio desbidera zitekeen hainbeste? galdetzen genion gure buruari, ikusten ari ginena ezin sinetsiz. Itsukeria izan zitekeen arrazoi bakarra. Eta sektakeria. Edo alderdikeria, berdina dena.

Gero etorri zen Europa, edo hori esan zitzaigun behintzat gobernuko instantzietatik. Eta kapitalaren zerbitzupeko makineria birrintzaileak  ametsak debekatu zituen eta aurrezki erakunde haiek desegin zituzten. 

Eta adierazi zitzaigun banku pribatua sortu beharra zegoela. Noski, betiko munstro boteretsu eta higuingarriaren  ad maiorem gloriam … eta banaka batzuen irabazi partikularren hazkunderako. Eta izena ipini zioten: Kutxabank, gu askoren baitan amesgaiztorik txarrenetan ere irudikatu ezin genuen irudi merkantil okerrerazle bihurriarekin. Eta esan zitzaigun Kutxabankek euskal izpiritu ekintzaileari sostengu ematen segituko zuela.

Horregatik, ziurrenik, orain Athletici lagunduko dio hurrengo lau denboralditan. Eta puntu honetan, 1966ko ohoreko maileguak gogoratzen ditut. Tamalez, euskal Kutxei ohorea lapurtu dietela uste dut eta bere tokian duintasunik eza zabaldu dute, eskukada beteez.

PALOMARESEKO BONBAK

Tito del Amo

Tito del Amo izan genuen ikerketa kazetaritzaren adibiderik sonatuenetakoa iragan mendeko Espainia zeltiberikoan. Bere izena ez zen mingainez mingain ibili... eta irakurle gehienentzat zeharo ez ezaguna izango da. Baina esaten badut Tito dugula, bere anaia Andrerekin, 1966an Palomaresen eroritako lehergailu atomikoen gainean aurreneko albistea eman zuena ... ziur nago irakurle askok gogoratuko dutela bi amerikar hegazkinek talka egin zutela Palomareseko zeruan 1966ko urtarrilaren 17an. 

Uretara eroritako lehergailu atomikoa, behin berreskuratuta

Istripu haren ondorioz, lau lehergailu atomiko - hidrogenokoak- erori ziren lurrera eta itsasora. Azken hori Hiroshimakoa baino hamasei bider indartsuagoa zen. Hala ere, AEBetako eta Francoren gobernuek erabaki zuten ezertxo ere ez adieraztea istripuaren larritasunaz, tripulazioetako hildakoen izenak emateaz aparte. 

Titoren anaia Andrek lan egiten zuen Madrileko United Press International (UPI) agentziarako eta Titok  - biak Mojacarren bizi zirela- lagundu egiten zion freelance gisa. Ustekabean jakin izan zuten prentsak zioena baino askoz larriago zitekeen zerbait gertatu zela Palomaresen. Bertaratu egin ziren, isilpeko ikerketari ekin zioten eta otsailaren 20an "The New York Times" egunkariak publikatu zuen lau lehergailu atomikoen kasuaren primizia. Diotenez, Franco sutan jarri zen eta AEBen gobernuak ez zuen egia onartu berrogei egun geroagora arte.

Fraga Iribarne, bere bainualdi ospetsuan

Martxoaren 8an eman zen istorio haren irudirik esperpentikoena: Fraga Iribarne, Turismoko ministroa, bainatu egin zen Palomareseko itsasoan, urak ez zeudela erradioaktibitateaz kutsatuta frogatzeko asmoz. Gobernu frankistak neurri gogorrak hartu zituen lehen unetik egia estaltzeko. Baina del Amo anaien ausardiari esker lehergailu atomikoen errealitatea azalean geratu zen, Vietnamgo gerra pil-pilean zegoenean. 

Gaur kafe bat hartu dut Titoren txiringitoan, Mojacarren, eta denboraren joanak lausotu ez dion perspektibatik kazetari ohiak zehazkizun batzuk eskaini dizkit abentura ulergaitz haren gain.