BILATU

urtarrila 28, 2013

POLITICUS CORRUPTUS


Ze ondo PPk lortuko balu! Baina ezezkotan nago. Ez dut uste alderdiaren erraietatik ustelkeria erauzteko gai izango denik, kanpo auditoria enkarga lezakeen arren. Areago, gaixotasuna peperoen lerroetatik haratago doa. Arazoa ez dago izen abizenetan edo sigletan, ezta  kasu deigarrietan ere. Egitura da ustelkeriaz kutsatuta dagoena eta eraikina hondamendiaren hurrenean dago, erortzear.

Ongi pentsatuta, hobe genuke zeharo lurreratuko balitz, etxe politikoa zimendu berrietan jaso ahal izateko. Baina daukaguna apuntalatzera badoaz eta guk hiritar arruntok isilik eta aieneka antzuan irauten badugu... sitsak berea egiten eta gizentzen jarraituko du. Noiz arte egon gaitezke pairatzen herritarrok gure politiko ustelen espektakulu lotsagarria? Noraino haziko dira zerri higuingarrien atrebentziak? Nola ipin geniezaioke balazta hainbeste lapurketa instituzionalari?

Politicus corruptus deritzan aluminosis tipo berriaren birusak bete betean ukituta, ohiko eraikin politikoak ezin digu babes egokirik eskaini eta eraberritzea dagokigu, goitik behera. Partxeek ez dute balio. Eta bizkarra emango bagenie? Zer gertatuko litzateke hurrengo hauteskundeetan gizarte osoak uko egingo balio bozkatzeari?

Argazkia: Tere Anda

urtarrila 21, 2013

BURU DISTANTZIEI EUTSIZ (euskal medioetan ere)


Informazio eta komunikazioko teknologia berriek albistea hurbilagotu egin zezaketela pentsatu nuen inoiz. Eta egiarekin gertatzen den bezala, aurrekoaren baieztapena aurpegi ugarikoa dela frogatu ahal izan da: teknologiak, berez, neutroak dira, ahalmenik gabeak.

Teknologiek ezingo dute inoiz, beren ekimenez, distantziak gainditu. Eta gizakiaren borondatera azpiratuko da teknologiaren helmena, hark eraginda eta baldintzatua. Energia atomikoa, berez, ez da txarra ezta ona ere. Haren erabilerak markatzen du kualitatearen zeinua. Areago, batzuentzat ondorio ona dena beste askorentzat gaiztoa daiteke, erabileraren beraren ikuspuntuaren arabera. Hau da, funtsean pertsonaren borondatean ezarri behar da emaitzaren ardatza eta inolaz ere ez hark unean erabil dezakeen teknologian.

Geografikoak baino gogorragoak buru-distantziak dira. Haiek salba daitezkeen bitartean, bigarrenen mekanismo endrebesatuek oztopatu egiten dute etengabe diferentzien espazioa murriztea. Irtenbidearen ordez nahasmen ilunagoa etsipeneraino luzatzea bilatzen ari direla esan liteke.

Teknologia berriak erabiltzen dituzten medioetako arduradun burutsuak dira, azkenik, erantzuleak, onerako eta txarrerako. Teknologia zuriek asko egin dezaketen arren, ez dute milimetro batez ere zulo bereizlea txikituko baldin eta haien ardura dutenen baitan distantziari eusteko nahia nagusi bada. Buru mugak dira txarrenak, eta horiek euskal medioetan ere agertzen dira egunero.


Argazkia: Tere Anda

urtarrila 14, 2013

GAZTEAK KOKOTERAINO


Gu adinduokin horrela egon behar dutela iruditzen zait. Ez da, ez, belaunaldiren arteko ohiko auziarengatik. Hori gurearenganaino heldutako arazoa izan zen, guraso eta seme-alaben arteko tirabirak naturaltzat har zitezkeenean. Gazte izateak berez adierazten duen etenerako arrazoia genuen jarrera hura eta gure aita-amak beren diskurtso moralizakorrarekin segitzen zuten arren, guk bagenekien aurrerantzean ere... haiek irekitako bide bertsutik joango ginela, huraxe baitzen bakarra,  noizik behin 68ko maiatzak sor bazitezkeen ere, eta estatubatuar zirimola bitxiren gisa Marcuse zeritzan batek dimentsio bakarreko gizakiari buruzko teoriak haiza zitzakeen arren. Aitonaren istoriotxoak!

Oraingoa desberdina da. Belaunaldien arteko etenaren nolakotasunak ez dira ohikoak. Eta atzean datorrenari ezin dakioke indiferentziako betarterik ipini -eta niri zer? adierazi nahiko balitzaio bezala.

Guk, oraingo adinduok sortu dugu daukaguna, hain zuzen ere, gure utzikeriarengatik, indiferentziarengatik. Eta ez diezadala inork esan bera libre dagoela huts horretatik. Denok gara errudunak. Gerra latz baten ondoko aldatz malkartsuan, autokratziako garai grisetan, trantsizioko une zalantzagarrietan eta kontsumismoaren espejismo traidoreen aurrean eroso, lasai eta autoengainatuta bizi izan baikara. Ez dago salbuespenik.

Gazteei utzi diegun herentzia ez da bat ere goxoa. Eta ez naiz ekai materialaz ari, ez. Nire ustez,  aldakuntza egokirako haiengan pizten jakin izan ez dugun gaitasunik eza da larriena. Nola erakutsiko genien aldatzen, aldakuntza bera kontranaturakotzat hartzen bagenuen?

Kokoteraino egon behar dutela nioen hasieran. Batez ere, gure diskurtso moralizakor bezain antzuekin segitzen dugulako, orain arte gurea izan den bidetik etorrita amildegiaren ertzera heldu garela konturatu gabe. Aurrerantzean zer egin behar den erabakitzea gazteei dagokie, argi asko erakutsi baitiegu gure formulak ez duela balio.

urtarrila 07, 2013

LO SIENTO MUCHO...


Espainiarren erregeak -Magoen eguneko atarian, eta protagonismoa kendu nahi izan balie bezala- bere buruaren gaineko publierreportaia bat kontratatu zuen -hori bai, xemeikorik ordaindu gabe- bere morrontzapeko hiritarren telebista publikoan; eta hemen Jainkoa eta gero aintza...

Aitortu behar dut -ez zait bat ere kostatzen- idatzizko erreferentziaz bakarrik dakidala zer esan zuen borboiak. Polita izango zen abdikazioa eta erregetza-sistemaren amaiera iragarri izan balu, baina ez bide dugu zorte hori izan. Aitzitik, bere semearentzat hitz laudagarriak izan bide zituen, espainiarrek harengan ordezko paregabea dutela azpimarratuz.

Bere irudi esperpentikoa -anakronikoa izateaz gain- jatortasun eta seriotasun faltsuaz ezkutatu nahian, lifting mediatikora aurkeztu da elefanteen ehiztaria, oraindik ere alde dituen hedabide boteretsu batzuen eskutik. Espainiar telebista publikoaren joko logikoari, logika interesatutik ari diren beste kate eta kazeta batzuen hedapen kirastua gehitzen bazaio, espainiarren erregeari, berdin dio zein izenarekin, Jainkoaren graziak -Caudillo de España por la gracia de Dios- bizitza luze ahalbidetuko diola esan liteke. Eta pena sentitzen dut.

Baina nahi nuke pentsatu deabruak eskutxoren bat luzatuko diola hiritargo zintzoari, borboiaren aulkia mugiaraziz. Mugitu bakarrik ez, baizik eta jarlekua hautsi eta  ifernuko betiereko sutzarretara botatzeraino hel litekeelako esperoan nago. Poza besterik ez nuke sentituko.

abendua 31, 2012

IPURDIA ERRETA

Amaitzen ari den urteari ipurdia erreko bagenio, arabar aintzinako ohitura bat betetzen arituko ginateke. Errepuierre deitzen zioten gure arbasoek ekintza horri eta urteko azken iluntzean hamabi hilabetetan zehar ganbara eta baserriko ikuiluetan pilatutako traste zaharrei su ematen zieten, garren izpiritualitate garbitzaileek urte berriari agurrik onena egin ziezaioten. 

Guk ere 2012ko hondarretan gure sutzar propio eta partikularra egin genezake, eta nork sutarako egokien derizkion gaiak bota litzake, bere ingurua lohikeriaz garbi eta alperreko oztopoz libre uzteko. Sekulako su beldurgarriak izango lirateke. Ezetz?
Urte zaila izan da, alde guztietako gatazka etengabeek jipoituta. Uhin hondatzaileak bata bestearen ondoan iritsi dira gure hondartzetara, zurrunbilo sakonak eraginez, marea gorriek ur ertzetik erauzi nahi izan gaituzten bitartean. Itotzear egon gara zenbait alditan eta sutzar hipotetikoan gustura erreko genituzkeen gaiak pilatu zaizkigu, eguneko argia ia-ia ezkutatzeraino.


Baina bizirik segitzen dugu, eta horixe da garrantzitsuena. Gezurra badirudi ere, oraindik kementsu agertzen gara, gizakiaren ahalmena neurtezina baita. Hamaika zoritxar etsigarri pairatu arren, gizon emakumeok gai gara berriro jaiki eta bideari berrekiteko, biharko itxaropenean baitugu gogoa jarrita, hobearen esperoan. 


Urte amaierako nire sutzar berezia zentzu negatiboko erregai guztiekin elikatu ondoren, ilusiozko zenbait tantarekin zipriztinduko ditut garrak, eguneroko argiak aurrerantzean ere adorearen hazia ernetzen lagunduko didalakoan. 

Urte berri osasuntsu!

Argazkia: www.euskonews.com

abendua 24, 2012

DIBERTSITATETIK ELKARTASUNERA (Aramaioko Gabon Kantaldia)


Gabon gaua dugu gaurkoa, zentzu desberdin ugariko gaua. Aberatsa, beraz, dibertsitatearen zentzuzko ariketan baitatza elkar ulertzearen gakoa.  Aberastasun etikoak, ordea, konpromezu aktiboa exigitzen du. Eta...

Giza-aberastasunaren barrena izpirituaren askatasuneraino daraman ibilbide sendoko gabon gau magikoa izan beharko genuke gaurkoa, dibertsitateari eskua modu positiboz luzatuko bagenio, elkartasunerantz. Baina...

Atzo arratsaldeko iluntzean gabon kantaldi batean hartu nuen parte, nire jaioterrian. Aramaio, Arrasate, Legutio eta Otxandioko hamar bat taldek euren abestiak eskaini zizkioten elkarri, eliza nagusia lepo bete zelarik. Ume, gazte eta gizon-emakume helduok guztiak eta bi eman genituen enbor bakar bateko kimuak garela, urtean behin bederen gogorarazten digun anaiarteko manifestaldi xume batean. Dibertsoak, sentimendu eta aburu diferentekoak... baina enborkideak ginen. Horregatik aberastu ginen gure ariketa ludiko amankomunaren bitartez.

Gaurko Gabon gau magiko honetan milioika izar desberdinen keinu dirdiratsuak gogoraraziko digu dibertsitatea ederra dela... eta aberatsa. Elkartasunera eraman gaitzakeena.

Argazkia: Tere Anda

abendua 17, 2012

IRABAZLEA NAIZ!


ESTEko XII Promozioko ikaskideei eskainia

Oraindik ere arraro samarra egiten zait, eguneko tarterik luzeenak zuzeneko produktibitaterik gabeko ekintzei eskaintzea. Produktibitatea, neurri ekonomikotan ulertuta, jakina.

Duela berrogei urte unibertsitatea utzi genuen  lagunon arteko bilera antolatzea izan da, azken hilabeteotan denbora dezente eraman didan betebeharretako bat. Hori gozada! Baina aitortu behar dut, ia-ia lau hamarkadaren luzerako bizitza profesionalean eraman behar izan dudan zorroztasunari iseka nenbilkiola iruditzen zitzaidala batzuetan, goizeko edo arratsaldeko edozein ordutan gure ospakizun-eguneko bazkariaren menuari edota urlia ekitaldira gonbidatzeko ardurari eskaintzen bainien arreta. Eta norabide guztietara begiratzen nuen, zelatan egon zitekeen norbaitek jokoz kanpo harrapatuko ote ninduen beldur. Noraezeko unetxo baten ostean, ordea, klase pasiboetako kide zoriontsua naizela gogoratzeak lasaitasuna ahalbideratzen zidan, eta sentsazio erakargarria berreskuratuta, ospakizuneko argazkirako luzituko genituen aurreko mantalen kolorea aukeratzeari eskaintzen nion beste tartetxo bat, gustura.

Adin marratik aurrera egitean bizimodua zeharo aldatu zaigula egiaztatzeak sentsazio kontrajarriak ekartzen dizkigu. Alde batetik, itzuliko ez zaigun mundu baten oroitzapen ozpina. Bestetik, askatasunetik hauta daitekeen eginkizunaren erakartasun goxoa. Eta nire kasuan, bederen, balantzak beti jotzen du ezezagunaren alde, bilakuntza jarraikiak amaierarik ez duela jakitun. Irabazle ateratzen naiz, beraz.