INOZENTZIAN ZUTIK

Baietz, faxistak direla, zeharokoak, hezurretarainokoak. Batzuk - gutxi- antzerki-banbalinen artean ezkutatzen dira, baina beren nagusiengandik ikasitako lezioak ez dituzte ahazten, eta ondo baino hobeto dakite masak sutan nola eta non  jartzea, frankista/hitleriar estilo hutsean.

Eskuinik eskuindarrenak ahalik eta ozenen oihukatzen du egun eurak direla tradizio salbatzailearen defendatzaileak, eurak bakarrik direla benetako hautatuak -Jainkoarenak, noski- eta gainerakook arimaren, gure arima erratuaren akatsak garbitu behar ditugula, eta penitentzia azken muturreraino pairatu.

Bai, nire bizitza luzean une politiko gogorrak, oso gogorrak, itxaropentsuak eta egungoak bizi izan ditut. Une bakoitzean nagusi den statu quo-ak markatutako errealitate sakrosantuarekin borrokan, bide egokiaren bila, egia esan behar bada aurkitzeko esperantza handirik gabe. Baina heldu naizen adinean, postulatu atzerakoiak nonahi, gero eta nekezagoa egiten zait argizari piztuari gogoz eustea.

Eta ezgaitasun sentsazio batek oinazetzen nau arazoaz pentsatzen hasten naizen bakoitzean. Ez dut uste galdutako denboraren sindromea denik kontua, baizik eta barneratzea nire bizitzako noizbait errugabea izan nintzela eta mundu hobe batean sinetsi nuela. Nolanahi ere, beti geratzen zait aukera pentsatzeko inozentzia hori izan dela bizitzako karrera jasanarazi didana. Nahiz eta faxismoak nagusi izan ditudan inguruan.

(Eta gaur Santiago y cierra España! Gehiegi)

Argazkia: aboutbasquecountry

FRANCOK EZ ZUEN SANTA MARINA ITO

Jeneral hiltzailea gaur 86 urte matxinatu zen. Gure historia modernoan aurrekaririk ez duen gertaera izan zen eta oraindik sendi askotan ez dugu damu sentimendurik jaso arimarik gabeko ekintzaileengandik ezta haien ondorengoengandik ere, egin zitzaigun kaltearengatik.

Gaur Santa Marina dugu kristau egutegian eta atzo, jai bezpera gisa,  ospakizun baten berreskurapeneko lehen ahalegina burutu genuen, duela 70 urte jeneral hiltzailearen jarraitzaile plutokratek eraiki zuten urtegiak ito zuena. Familia xume askoren itxaropenak eta ilusioak urek ezabatutako balio material eta ez materialen artekoa zen Santa Marina baseliza, eta horren inguruan XVI.tik herritarrok ospatzen zuten jaia.

Zazpi hamarkadatako isilune tristearen ondoren, eta giza mirari txiki bat balitz bezala, atzo urtegiaren hondotik, bere garaian baseliza izandakoaren hormen artetik mezu bat sortu zen, kooperazioaren eta errebindikazio-festaren ontasuna elkarrekin kantatzeko gai izan gaitezen eskatzen zuena.

Argazkia: JMVM

MESTIZAIA

 

Ur gazietako karramarroaren arrantza denboraldia hasi da eta trasteak prest ditut zorterik ba ote dagoen ikusteko. Gogoan ditut zaletasun honetan izan nituen lehen saiakerak, sei bat urterekin, Aramaio nire jaioterriko errekasto txikietan zehar. Hain justu, Aphanomyces ostaci iritsi zen arte, gure uretako karramarro autoktonoaren espeziea desagerrarazi zuena zomorro hiltzaile hori izan baitzen.

Eta bat-batean, hirurogeita hamarreko hamarkadaren erdialdean, karramarro gorri amerikarra agertu zitzaigun. Aurkitzen zuen guztia, ibaiaren ondoko baratzetako barazkiak barne, irensten zuen animaliatxo oldarkor bat zen. Haren haragiak ez zuen zerikusirik desagertutako krustazeoarekin. Geroxeago, beste espezie ezezagun bat etorri zen, seinale karramarroa, pintzetan zituen marka zuriengatik horrela deitua. Aurrekoak baino handiagoa eta haragi atseginekoa zenak amerikar gorriarekin partekatu zuen lekua. Eta udako gauetan, seinalekoa zakura pasatzen zen, eta amerikarrak uretara itzultzen ziren.

Denborarekin gorria eta seinalekoa nahastu egin ziren eta espezie berri bat sortu zuten, gorriaren tamainakoa, gutxi gora behera, eta berriaren okelak seinalekoarena gogoratzen zuen. Orain gure erreketan nagusitutako karramarro mota berria dugu helburu, eta iragan gizaldian desagertutakoa ahaztu ez badut ere, adiskidetako inork ez dio muzin egiten, ardo txuri kopa batekin ateratzen diedan platertxo bat karramarro egosien oparitxoari.

Bilakaera horri ere esan dakioke mestizaia, ezta?

Argazkia: JMVM

GAUR DA EGUNA

Gaur ezustekoz doa , eta ez tragediaz, batzuetan eta adierazten ari denaren gogo-aldartearen arabera nahastu egiten diren egoerak badira ere. Ez naiz ez zabala ezta sakona ere izango, eta indargabe sentitzen denaren negar egite antzutik urrunduko naiz, azalpen hutsari helduz.

Hamaika hilabete igaro dira nire autoaren IAT azken aldiz aztertu nuenetik. Hamabi urtek begiratzen diote lau gurpildunari, osasun mekaniko nahiko onean, eta orain abisatzen didate huts egiten duena aurreko matrikula dela, zalantzarik gabe kontingentzia meteorologiko mota guztiei aurre eginez egindako ehunka mila kilometroen ondorioz. Eta, noski, plaka aldatu beharko diot urtebete berrirako eranskailua emango badidate.

Etxeko hozkailua bete berri genuen lehengo ostegunean. Eta, zaharkitze programatuaren aginduei jarraiki, nonbait, aparailuak ezetz esan zuen, berak ez zuela aurrerantzean hoztuko. Arratsaldeko 7etan ziren. Bezeroentzako laguntza teknikoari deitu eta, “gure kudeatzaile guztiok lanean ari dira; zaude adi eta berehala gaude zurekin” mezu batek ordubete eduki ninduen telefonoari itsatsita. 8etan, puntu puntuan, mezu desberdin batek: “gure zerbitzu teknikoa goizeko 8etatik arratsaldeko 8ak artekoa da” Biharamuneko lehen ordu praktikoan emakume abegitsu batek adierazi zidan zerbitzu teknikoa ez zela astelehenera arte posible izango. Hozkailua hustu behar izan genuen, dena galduko ez bazen. Eta jarraian argizaritxo bat piztu genuen, asteleheneko teknikariaren itxaropenean. Gaur da eguna.

Argazkia: Zuriñe

METEOROLOGIAN ETA POLITIKAN, ATLANTIARRAK

Beroak direla eta pertsonala  jantziak eranzten hasi zen. Eta eguzkia hodeien artean ezkutatu zen lehen egunerako sortu ziren, eguraldien tarteko jaka armairuan giltzapetu ei zutenen kexak. Ez dago gure herritarrak ulertzen dituenik, arrasto guztien arabera oraindik ez baitira konturatu gurea eremu atlantiarra dela. Eta ahaztu da guri dagokiguna zinbulu-zanbulu meteorologikoa dela, eta ezin dela eguraldi-parametroen jarraitutasunaren aldeko apusturik egin.

Ba hori. Politikan gauza bera gertatzen dela. Irabazten duela ezkerrak? Paisanajea gorriz janzten da, eta eztei-bidaia sasi-sozialista baterako prestatzen da. Baina, handik gutxira, eskuineko olatuak errotik erauzten die oker egindako ilusioei, eta arropen urradurak hasten dira. Baina, otoi, noiz izan da ezkertiarra gure gizarte hau? Nola gal dezakegu jarrera duina eskuinaren garaipenarengatik?

Ezetz. Barneratu behar dugu ez dugula konponbiderik animalia arrazional gisa, eta pelikularen une honetan argi izan behar genuen, meteorologian bezala, politikan ere isurialde atlantiarrekoak garela... hau da, NATOkoak, ez preseski ezker-postulatuetan sinesten duenekoak.

IHESALDI AMAIGABEAN

 

Udan sartzera goaz eta udazkeneko tenperaturekin egiten ari gara amets, eta, estutzen bazait, neguko hotza nahiagoko genuke, batez ere azken urte hauetako neguetakoa, tenperatura gordinik gabea. Kontua ez da inor ez datorrela bat daukanarekin eta beti kexatzen ari garela, baizik eta badirudiela inguratzen gaituen natura zoragarria gure aurka bihurtu dela eta gizadi gero eta irrazionalagoak gupidarik gabe aplikatu dion zigorra itzultzen ari zaigula.

Uste dut ondo merezia dugula gure pasibotasun kronikoagatik. Eztabaida ergeletan murgiltzen gara etengabe, eta funtsezkoa ahazten dugu: ez dugu zereginik gure aurreranzko ihesaldi eroan. Salbuespenik gabe alienatuta gaude, jasangarritasun-logikarik gabeko egunerokotasunean bizi gara. Gure planeta kargatzen ari gara eta bost axola zaigu.

Munduak bere martxa gelditu behar du norabide desberdina bilatzeko. Baina  ezinezko ariketa bilakatu zaigu mundua guk geuk ere osatzen dugula ulertzea, eta guri dagokigula makineria suntsitzaileari freno ipintzea. Konprenitzeko ezgaitasunean harrapatuta gaude eta horrela, Covid/bero sapa/prezioen igoera jasanezina/ eta hamaika katramilaren osteko estresa arintzeko... oporretarako txartelak erreserbatzera goaz, ziztu bizian. Ihesean.

Argazkia: Ekain

ELEFANTEKO PUZZLEA

Aztertu beharreko puntutik aldentzeak haren osotasuna ulertzea errazten du, argazki bat osatzen duten elementuak ikuspegi panoramiko batetik hobeto balora daitezkeela gertatzen den bezala. Ezaguna da hiru pertsona itsuk, elefante baten zenbait zati ukitzea utzi zieten ondoren, animaliari buruz emandako definizikoak kontrastatzen dituen narrazio klasikoa. Batek zutabe gisa definitu zuen: hanka bat haztatu zuen. Beste batek suge txiki bat bezalakoa zela esan zuen: buztana ukitu zuen, eta eskua belarri gainean jarri zuenak haizemaile handi bat bezala deskribatu zuen elefantea.

Hiruak zeuden zuzen baina inork ez zuen egia osoa. Guk elefante asko definitu behar ditugu egunero eta gure helmenaren araberako deskribapen zaporetsuak emateko prest gaude, eskatzen zaigunean... eta ez zaigunean ere. Gure burmuinak tranpa ugari jartzen dizkigu zilarrezko bandejan eta horietaz baliaturik egia sesgatuak, partzial eta interesatuak botatzen ditugu lasai asko. Tristeena da, gutxitan agertzen garela gertu egia partzial diferenteekin osotasunera ailegatzeko. Adibidez, Gotzone Sagardui Osasun Sailburuak azken egunotan egindako deklarazio zalapartatsuak, demagun, egia izan litezke baina osotasunean hartuta ezin da ondorioztatu Osakidetza makularik gabea denik.

Hiru itsuen kontakizunean eztabaida luzean geratu ziren  pertsonaiak. Ordu eta egunak eman zituzten alperrik, ez baitziren gai izan bakoitzaren deskribapena besteenekin kontrastatzeko, elefanteko puzzlea osatzeko. Gurean bezala.