DENA ALDA DADILA, EZER EZ ALDATZEKO

Argi dago urtearen zifra berri batek ez duela jokabide berri edo eszenatoki desberdinik ekarriko. Aldaketa, berehala gertatzen bada, traumatikoa eta are kaltegarria izan dakioke, lortu nahi duela nork aldarrikatzen duen helburuari, egitera doan bidean aurrerapauso izan beharko lukeena. Dena berdin jarraitzeko aldatzen bada... atzerapauso eta etsipen tipikoaren aurrean gaude.

Politikan normalean gertatzen da, dena aldatzea egoera lehengo lepotik joan dadin, boterean dagoenaren kolorea edozein dela ere. Aldaketa sakona dirudiena kontrola mantentzeko trikimailua da, besterik gabe. Horrela izan da beti eta horrela izaten segituko du.

Gure eguneroko bizitzara estrapolatuta, azken garaiotako aldaketarik handiena Internet izan da. Espektro soziala goitik behera irauli du. Baina zerbait aldatu al da... elkarbizitza hobetuko zela gurean hazi egin zuten itxaropen horretan? Ezta urrik ere! Baina hilkor inozook inozo jarraitu behar dugu, aldaketa hobekuntzaren sinonimo izan daitekeela pentsatuz.

Tira, jarrai dezagun elkarri mugarik gabeko ongizatea opatzen.

Argazkia: UTM.com

OPTIMISTEN EGUNA

 

Diotenez, gaur osasunaren eguna da. Loteria-txartel potoloa atera ondoren, "osasuna da garrantzitsuena" baieztatzen dutenen kopurua ikusita, ziurrenik egia izango da, eta, beraz, gora osasuna! Dena den, batzuen iritziz optimisten eguna ere bada, jendea abenduaren 22ko eguerdi aldera milioidun bihurtzeko ahaleginera itzultzen baita urtez urte.

Zentzu horretan, adiskide on batek askotan baieztatzen du inork ez duela irabazten frontoiko pilota apustuetan, nahiz eta teorikoki erraza den, dirua bi koloretara bakarrik jokatzen baita. Eta bere arrazoinamendua amaitzeko, 100.000 zenbaki desberdinetara apustu egitea super-optimistentzat dela azpimarratzen du. Birekin ez, eta ehun milarekin irabazi?

Optimistei buruz hitz eginez, nik bi adibide eman ohi ditut, txantxetan. Lehenengoak Demis Roussosen 1977ko maitasun abesti triste bati egiten dio erreferentzia; greziar abeslariak hitz hauekin hasten da: "Baldin hil behar badut…". Ez esan Aphrodite’s Child ohia ez zela optimista! Gogora dezagun, duela hamar urte hil zela. 

Beste kasua, Juan Garmendia Larrañaga sarkastiko nire lagun minarena da. Azken epaiari eta horren “etorriko da biziak eta hildakoak epaitzera” esaerari helduz, “... ia zorte pixka batekin…” gehitu ohi zuen tolosarrak.

Ba, bai, gaur baikorren eguna da, ze demontre!!

Argazkia: Fast Company

EzBerdin Berdinak

Duela hilabete batzuk, Eusko Ikaskuntzaren Kongresuaren amaieran, gure herrialdeko gizarte-kohesioari buruz idatzi nuen , eta gaiari heldu diot berriro, aipatu erakundea hiriburuz hiriburu aurkezten dabilen EzBerdin Berdinak izeneko emanaldia ikusi ondoren. Lehengo ostiralean eta Gasteizko Europa Jauregian, Kongresu haren ondorioz euskal herritarrei helarazitako mezuetako baten gorpuzte jostalari bat ikusteko aukera izan nuen: kultura gure gizarteko maila guztietara infiltratzea.

Utz diezaiogun, behin betiko, gaia bueltaka ibiltzeari ezbai antzuetan: kultura kohesionatu bat sortzeko gai ez bagara... agur euskal kulturari! EzBerdin Berdinak-ek gure izatearen berezko dena zaintzeko premiazko beharraren kontzientzia piztu nahi du, azaleko desberdintasunen barrutik. Zer da guretzat berezkoagorik hizkuntza baino, gure desberdintasunak gorabehera berdin egiten gaituena? Ezin dugu hori zalantzan jarri, gizarte zein kultura aldetik dauden desberdintasun-egoera ugari ditugun arren.

Euskarak adierazten du desberdin izatea, gizarte-berdintasunaren barruan. Bihotzetik ahora agertzen den hizkuntzak adierazten du bidea, burutik abiatuta ziurrenik ahaleginean galduko bailitzateke. Iragan ostiralean Europa Jauregian Olabide ikastolako umeek erakutsi zigutena da formula, eta ez artifiziozko saloi ponpoxetatik datorkiguna. Eta, kontuz!,  bizi dugun une kritikoa ipurdiz gora jartzea gai garela sinesteko lanabes bakarra baitugu. Zein den? Garbi: borondatea. Ez dago besterik. Baina hori ez da dendetan eros daitekeen gaia. Bere bila atera behar dugu egunero, etsi gabe.

Nork esan zuen erraza izango zela? Bai zera!!!

Argazkia: JMVM

ALPERRONTZI KOROATUA (Jainkoaren graziarik gabe)

 

Zein erraza den atzeman ezin denaz hitz egitea, eta zein zaila den atzera egitea ideiek —edo susmoek— traizionatzen gaituztenean. Nahiko maiz gertatzen zaigun zerbait da hori, huts egin ezina ez bagara behintzat, eta hori oraindik ez dut inon aurkitu. Eta hamarkada batzuk daramatzat inguru hauetan zehar gora behera.

 Monarkiari eraso egingo diot, gogoa baitut. Borboi herrenak azken diktadorearen figura goraipatu du, eta horrek ez du inor harritzen une honetan. Alperrontzi horrek ez du inoiz ezer edo inor errespetatu, eta bere zaletasuna, eta ziur aski bere lanbide betegabea, kutxazaina edo lapurtutako diruaren kontu-hartzailea da. Funtsean, horretan lan egin du eta nazioartean izena egin du.

Gauza da, baditudala ezagunak, baita lagunak ere —munduan zehar etengabe ibili naizenez geroztik— oraindik argia ikusi ez dutenak eta Corinnaren maitale ohia demokraziaren zutabe ukaezina izan dela diotenak. Ez dute amore eman nahi, gizonaren zikinkeriaren froga argiak izan arren. Baina behatzaile hauek hesi bat eraiki dute beren inguruan, eguneroko errealitatetik babesten dituena, gauzak ikusteko duten lentea elementu distortsionatzaile bihurtuz. Nire bizitzako une honetan, ez naiz haserretuko haiekin. Gera daitezela nahi dutena ikusten, nik erregeei buruz nire iritzia emateko eskubidea aldarrikatzen dudan bezala, monarkia anakronismo amaigabetzat baitaukat, ezertan ere sinesten ez duen eta indibidualismo immoralenetik funtzionatzen duen mundu batean. Baina ez al dira erregeak Jainkoaren graziaz errege?

EUSKARAREN EGUNEAN

 

Etzi euskararen nazioarteko eguna ospatzen dugu, iragan mendean Eusko Ikaskuntzari horrela izan behar zuela otu zitzaiolako. Eta ospakizunaren lehen mendea oraindik betetzeke, badirudi hastapenetako agenteak ahaztu egin dituela euskal gizarteak, eguneroko gurpil irensleak eszenategi eta protagonista berriak behar baititu, ibilbidean garatuko bada. Eta nire ikuspuntu historikotik pena pixka bat ematen badit ere, barnean halako poztasun mingotsa antzematen dut: aintzindari haien helburua lortzen ari dela iruditzen zait.

Euskara bizirik dago eta aurrerantz proiektatzen du. Hizkuntzak erakunde biziak dira - nik esango nuke hilak ere oroimenean bizi direla haietara jotzen dugunean- errealitatera eta testuinguru soziokulturalera egokitzen direnak. Areago, hizkuntzek bizitzaren gaineko ikuspegi desberdina ematen dute, haien hiztunek tokian tokiko zirkunstantziei aurre egiteko une bakoitzean erabilitako berbaldiaren arabera. Horrek esan nahi du hizkuntzak garatu egiten direla, aldatu, nahiz eta ez naizen ausartzen aitortzera beren corpusean aberatsagoak bilakatzen diren ala ez. Hizkuntza bateko hiztunek ezagutuko bagenu nola joan den aldatzen gurea, agian irekiagoak izango ginateke, enpatikoagoak.

Hizketan jartzen gara eta gure ideiak eta arrazoinamenduen espresabidean bada halako lotailu bat, ikusezina, hainbat pista ematen dituena hizkuntzaren garapenari buruz. Alboko hizkuntzen -  baita ez hain hurrenekoen- eragina nabarmena gerta daiteke. Euskararekin garbi froga daiteke, bekoki zabaleko azterketa xume baten bitartez. Alderantzizko norabidean gerta daitekeen bezala, noski. Hizkuntzak ez dira puruak, orban gabeak, arrazoi sinple batengatik: komunikatzeko tresnak direlako. Giza harremanik ezean bakarrik iraungo lukete tatxarik gabe… baina horrek beste estatus batean utziko luke kolektiboa… Amazonetako oihan itxienetako ilunetan omen direnen mailan.

Nazioarteko Euskararen Egunean, bai euskaldunei bai euskera ez dutenei lasai eta aurreiritzirik gabe inguruko hizkuntzei begiratzea eskatuko nieke, ea adostasun puntuak aurki ditzakegun ikusteko. Adituek diotenez, hizkuntzek inguratzen gaituzten munduaren pertzepzioa moldatzen dute. Agian, beste hizkuntza bati buruz gehiago ikasteko ahaleginak, gure mundu-ikuskera aldatzen ez badu ere, ingurukoak begi berriekin ikusten lagunduko digu.

Argazkia: Ekain