BILATU

urtarrila 12, 2026

SAN CUCUFATO

 


Olentzerok ekarritako eskularruak galdu nituen, oparia jaso eta zenbait egunetara. Atsekabetu egin ninduen, batez ere euskal pertsonai mitikoari eskutitza idatzi ziona nire hutsak tristetu egingo baitzuen. Beraz, gertatua erdi isilpean gordetzea erabaki nuen. Hala ere, lagun bati azaldu nion galera eta horrek aurkitze lana San Cucufatoren esku uztea aholkatu zidan. San Cucufato?

Hasierako harriduraren ondoren, bere existentziaz ere ezertxo ez nekien aipatutako santua, galdutako objektuak berreskuratzeko bitartekaririk onena dela azaldu zidan adiskideak. Eta haren gaineko sasi otoitz hutsezin baten berri eman zidan.

Interneten sartu eta pertsonaia aurkitu nuen, hari batean hainbat korapilo lotzen dituzun bitartean esaten duzun esaldiagatik ezagun dena, galdutako objektua agertuz gero korapiloak askatzeko promesa egin behar diozuna.  Jakina, ez nintzen joko horretan sartu, baina nire buruak etengabe gogorarazten zidan norbait goibelduko zela eskularruak falta zitzaizkidala jakin izan balu.

Buru nahaste ilun hartan, hotz izugarria egiten zuen eguerdi batean eskuak izoztuta nituela kafetegi batera sartu nintzen eta artean atean nengoela zerbitzariak barratik bota zidan, denok aditzeko moduan: "lehengo astean hemen utzi zenituen eskularruak". Hori entzutea eta nik "Gora San Cucufato!" oihu egitea bat izan zen! 

Orain ez zait batere axola, erregalatu zizkidanak dakien ala ez egun batzuetan bere oparia non zegoen jakin gabe egon nintzela. Ziur nago interes handiagokoa izango dela berarentzat, galdutakoa aurkitzen laguntzen dizun pertsonai bat dagoela santuen olinpoan, galdu eta aurkituetako bulegora joan beharrik gabe.

 San Cucufatoren sasi-otoitza:

https://cajondelsastre.com/2017/05/12/san-cucufato-los-huevos-te-ato/


urtarrila 05, 2026

POSTA ZERBITZU PUBLIKOA

 


Abenduaren 15ean, pakete txiki bat bidali nuen Arrasatetik Donostiara postaz. Hiru aste geroago, hartzaileak ez du jaso, eta tokiko posta bulegoan inork ezin dit azaldu zer gertatu den nire igorpenarekin. Aldi berean, irakurri dut Danimarkak bere posta zerbitzu publikoa itxi duela, bidalitako gutun eta pakete txikien bolumenaren jaitsiera bortitza dela eta. Aro digitalak paisaia berri bat ekarri du, eta aldaketa horrek zerbitzu publikoa etetea adierazi du. Hornitzaile pribatuen sorrerak arazoa areagotu du.

Danimarkako erabaki horrek, laster iritsiko zaigunak, pentsarazi dit interes publikoa babestu behar dutenek askotan irizpide ekonomiko hutsetan oinarritutako erabakiak hartzen dituztela. Eta bizi naizen eremu geografiko honetan badakigu zerbait horretaz, garraio publikoaren sektorean bakarrik zentratzen bagara ere. Posta zerbitzu publikoa ez dabil, ez ditu bere helburuak betetzen, baina ez da eskaintza horri begira baikortasuna ahalbidetuko lukeen irtenbiderik ikusten. Itxi egingo da, eta kito. Horrela doaz gauzak guretzat etorkizun sozial orokorrari dagokionez.

urtarrila 03, 2026

NORK DITU MANIKOMIOKO GILTZAK?


2000. urtean Caracasera egindako bisitan, aukera izan nuen denbora luzez Euskadi-Venezuela Elkarkidetzarako Eguzki elkarteko Domeka Etxearterekin egoteko. Euskal Etxean kafe bat hartzen ari ginen bazkalondo batean, autoan berarekin zihoan semea bala galdu batek hil zuen gertakariaren berri eman zidan. Chávezen estatu-kolpearen aurrekaria izan zen, eta Domekak gertaera tragiko hau kontatzen ari zenerako, Caracasko kaleetako segurtasun eza Europatik etorritako norbaitentzat maila irudikatu ezinean zegoen. Hugo Chavez zen herrialdearen nagusia.

Duela egun batzuk, mediku lagun batek esan zidan Madrilgo bere klinikan, besteak beste, Venezuelako bezeroak dituela, eta haien aberastasuna maila lotsagarrietara heltzen dela, eta botere ekonomikoa harrokeria gaitzesgarriarekin erakusten dutela. Gaur arte, Maduro bolivartarren defendatzaileak gobernatu ditu Caracasko kaleak.

Mundua isilik, Gabonetako ajetik suspertzen eta Urte Berri Oneko oihartzunen artean oraindik, sheriff berri bat agertu da Caracasko kaleetan, jokoaren nazioarteko arauak aldatzeko eta GIZATERIA OSOA egoera konponezin batean murgiltzeko gai dena. Trump gizon hori eroa izan daiteke —ez dut zalantzarik—, baina inork ez du ausardiarik hura ospitale psikiatriko batean sartzeko.

abendua 29, 2025

DENA ALDA DADILA, EZER EZ ALDATZEKO


Argi dago urtearen zifra berri batek ez duela jokabide berri edo eszenatoki desberdinik ekarriko. Aldaketa, berehala gertatzen bada, traumatikoa eta are kaltegarria izan dakioke, lortu nahi duela nork aldarrikatzen duen helburuari, egitera doan bidean aurrerapauso izan beharko lukeena. Dena berdin jarraitzeko aldatzen bada... atzerapauso eta etsipen tipikoaren aurrean gaude.

Politikan normalean gertatzen da, dena aldatzea egoera lehengo lepotik joan dadin, boterean dagoenaren kolorea edozein dela ere. Aldaketa sakona dirudiena kontrola mantentzeko trikimailua da, besterik gabe. Horrela izan da beti eta horrela izaten segituko du.

Gure eguneroko bizitzara estrapolatuta, azken garaiotako aldaketarik handiena Internet izan da. Espektro soziala goitik behera irauli du. Baina zerbait aldatu al da... elkarbizitza hobetuko zela gurean hazi egin zuten itxaropen horretan? Ezta urrik ere! Baina hilkor inozook inozo jarraitu behar dugu, aldaketa hobekuntzaren sinonimo izan daitekeela pentsatuz.

Tira, jarrai dezagun elkarri mugarik gabeko ongizatea opatzen.

Argazkia: UTM.com

abendua 22, 2025

OPTIMISTEN EGUNA

 


Diotenez, gaur osasunaren eguna da. Loteria-txartel potoloa atera ondoren, "osasuna da garrantzitsuena" baieztatzen dutenen kopurua ikusita, ziurrenik egia izango da, eta, beraz, gora osasuna! Dena den, batzuen iritziz optimisten eguna ere bada, jendea abenduaren 22ko eguerdi aldera milioidun bihurtzeko ahaleginera itzultzen baita urtez urte.

Zentzu horretan, adiskide on batek askotan baieztatzen du inork ez duela irabazten frontoiko pilota apustuetan, nahiz eta teorikoki erraza den, dirua bi koloretara bakarrik jokatzen baita. Eta bere arrazoinamendua amaitzeko, 100.000 zenbaki desberdinetara apustu egitea super-optimistentzat dela azpimarratzen du. Birekin ez, eta ehun milarekin irabazi?

Optimistei buruz hitz eginez, nik bi adibide eman ohi ditut, txantxetan. Lehenengoak Demis Roussosen 1977ko maitasun abesti triste bati egiten dio erreferentzia; greziar abeslariak hitz hauekin hasten da: "Baldin hil behar badut…". Ez esan Aphrodite’s Child ohia ez zela optimista! Gogora dezagun, duela hamar urte hil zela. 

Beste kasua, Juan Garmendia Larrañaga sarkastiko nire lagun minarena da. Azken epaiari eta horren “etorriko da biziak eta hildakoak epaitzera” esaerari helduz, “... ia zorte pixka batekin…” gehitu ohi zuen tolosarrak.

Ba, bai, gaur baikorren eguna da, ze demontre!!


Argazkia: Fast Company

abendua 15, 2025

EzBerdin Berdinak



Duela hilabete batzuk, Eusko Ikaskuntzaren Kongresuaren amaieran, gure herrialdeko gizarte-kohesioari buruz idatzi nuen , eta gaiari heldu diot berriro, aipatu erakundea hiriburuz hiriburu aurkezten dabilen EzBerdin Berdinak izeneko emanaldia ikusi ondoren. Lehengo ostiralean eta Gasteizko Europa Jauregian, Kongresu haren ondorioz euskal herritarrei helarazitako mezuetako baten gorpuzte jostalari bat ikusteko aukera izan nuen: kultura gure gizarteko maila guztietara infiltratzea.

Utz diezaiogun, behin betiko, gaia bueltaka ibiltzeari ezbai antzuetan: kultura kohesionatu bat sortzeko gai ez bagara... agur euskal kulturari! EzBerdin Berdinak-ek gure izatearen berezko dena zaintzeko premiazko beharraren kontzientzia piztu nahi du, azaleko desberdintasunen barrutik. Zer da guretzat berezkoagorik hizkuntza baino, gure desberdintasunak gorabehera berdin egiten gaituena? Ezin dugu hori zalantzan jarri, gizarte zein kultura aldetik dauden desberdintasun-egoera ugari ditugun arren.

Euskarak adierazten du desberdin izatea, gizarte-berdintasunaren barruan. Bihotzetik ahora agertzen den hizkuntzak adierazten du bidea, burutik abiatuta ziurrenik ahaleginean galduko bailitzateke. Iragan ostiralean Europa Jauregian Olabide ikastolako umeek erakutsi zigutena da formula, eta ez artifiziozko saloi ponpoxetatik datorkiguna. Eta, kontuz!,  bizi dugun une kritikoa ipurdiz gora jartzea gai garela sinesteko lanabes bakarra baitugu. Zein den? Garbi: borondatea. Ez dago besterik. Baina hori ez da dendetan eros daitekeen gaia. Bere bila atera behar dugu egunero, etsi gabe.

Nork esan zuen erraza izango zela? Bai zera!!!

Argazkia: JMVM

abendua 08, 2025

ALPERRONTZI KOROATUA (Jainkoaren graziarik gabe)

 


Zein erraza den atzeman ezin denaz hitz egitea, eta zein zaila den atzera egitea ideiek —edo susmoek— traizionatzen gaituztenean. Nahiko maiz gertatzen zaigun zerbait da hori, huts egin ezina ez bagara behintzat, eta hori oraindik ez dut inon aurkitu. Eta hamarkada batzuk daramatzat inguru hauetan zehar gora behera.

 Monarkiari eraso egingo diot, gogoa baitut. Borboi herrenak azken diktadorearen figura goraipatu du, eta horrek ez du inor harritzen une honetan. Alperrontzi horrek ez du inoiz ezer edo inor errespetatu, eta bere zaletasuna, eta ziur aski bere lanbide betegabea, kutxazaina edo lapurtutako diruaren kontu-hartzailea da. Funtsean, horretan lan egin du eta nazioartean izena egin du.

Gauza da, baditudala ezagunak, baita lagunak ere —munduan zehar etengabe ibili naizenez geroztik— oraindik argia ikusi ez dutenak eta Corinnaren maitale ohia demokraziaren zutabe ukaezina izan dela diotenak. Ez dute amore eman nahi, gizonaren zikinkeriaren froga argiak izan arren. Baina behatzaile hauek hesi bat eraiki dute beren inguruan, eguneroko errealitatetik babesten dituena, gauzak ikusteko duten lentea elementu distortsionatzaile bihurtuz. Nire bizitzako une honetan, ez naiz haserretuko haiekin. Gera daitezela nahi dutena ikusten, nik erregeei buruz nire iritzia emateko eskubidea aldarrikatzen dudan bezala, monarkia anakronismo amaigabetzat baitaukat, ezertan ere sinesten ez duen eta indibidualismo immoralenetik funtzionatzen duen mundu batean. Baina ez al dira erregeak Jainkoaren graziaz errege?